سرطان پستان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سلامت زنان است، بیماری‌ای که تشخیص زودهنگام آن می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت درمان داشته باشد. شناخت عوامل خطر، توجه به تغییرات پستان، انجام بررسی‌های پزشکی متناسب با سن و میزان خطر و غلبه بر ترس از مراجعه، از مهم‌ترین اقداماتی است که زنان می‌توانند برای مراقبت از سلامت خود انجام دهند. به گزارش وبدا، عضو هیئت علمی دانشگاه با تأکید بر اهمیت افزایش آگاهی زنان درباره سرطان پستان اظهار کرد: سرطان پستان زمانی ایجاد می‌شود که برخی سلول‌های بافت پستان دچار تغییرات غیرطبیعی شده و به شکل کنترل‌نشده تکثیر شوند. این بیماری در صورت تشخیص و درمان به‌موقع، در بسیاری از موارد قابل درمان است؛ ازاین‌رو، آگاهی عمومی و دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد. وی افزود: یکی از باورهای نادرست درباره سرطان پستان این است که ابتلا به این بیماری حتماً با سابقه خانوادگی همراه است، درحالی‌که بسیاری از زنان مبتلا، سابقه شناخته‌شده خانوادگی ندارند. بنابراین، نداشتن سابقه خانوادگی نباید موجب بی‌توجهی به علائم یا کنار گذاشتن بررسی‌های توصیه‌شده شود. چه عواملی خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می‌دهند؟ این عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به اینکه سرطان پستان معمولاً نتیجه مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی، هورمونی، زیستی و محیطی است، تصریح کرد: افزایش سن، جنسیت زن، سابقه خانوادگی سرطان پستان یا تخمدان، وجود برخی جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA1 و BRCA2، سابقه شخصی برخی بیماری‌های پستان، پرتودرمانی ناحیه قفسه سینه در سنین پایین و تراکم بالای بافت پستان از عوامل مهم مرتبط با افزایش خطر ابتلا هستند. وی ادامه داد: برخی عوامل مربوط به سابقه باروری و مواجهه هورمونی، از جمله شروع زودهنگام قاعدگی، یائسگی در سنین بالاتر، نخستین بارداری در سنین بالاتر یا نداشتن بارداری کامل نیز می‌توانند با افزایش خطر همراه باشند. همچنین اضافه‌وزن و چاقی، به‌ویژه پس از یائسگی، کم‌تحرکی و مصرف الکل از عوامل قابل توجه در ارزیابی خطر هستند. وی تأکید کرد: وجود یک یا چند عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و در مقابل، فقدان عوامل خطر شناخته‌شده نیز تضمین‌کننده عدم ابتلا نخواهد بود. به همین دلیل، ارزیابی خطر باید بر اساس شرایط فردی و سابقه پزشکی هر زن انجام شود. برای کاهش خطر ابتلا چه اقداماتی مؤثر است؟ این متخصص با تأکید بر اینکه نمی‌توان از تمام موارد سرطان پستان پیشگیری کرد، گفت: زنان می‌توانند با اصلاح برخی عادت‌های زندگی، خطر ابتلا را کاهش دهند. وی توصیه کرد: حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، مصرف کافی سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل، پرهیز از مصرف دخانیات و خودداری از مصرف الکل از جمله اقداماتی هستند که به ارتقای سلامت عمومی و کاهش برخی عوامل خطر کمک می‌کنند. وی افزود: شیردهی در صورت امکان نیز با کاهش خطر سرطان پستان ارتباط دارد. همچنین مصرف داروهای هورمونی، به‌ویژه پس از یائسگی، باید با ارزیابی دقیق فواید و خطرات و نظر پزشک انجام شود. زیرا نوع دارو، مدت مصرف و شرایط فردی در این تصمیم اهمیت دارد. این عضو هیئت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: هیچ ماده غذایی، مکمل یا روش خانگی به‌تنهایی نمی‌تواند از سرطان پستان جلوگیری کند. زنان نباید به توصیه‌های غیرعلمی یا مصرف خودسرانه مکمل‌ها به امید پیشگیری از سرطان اتکا کنند. زنان برای تشخیص زودهنگام چه اقداماتی انجام دهند؟ وی با بیان اینکه تشخیص زودهنگام یکی از مؤثرترین راهبردها برای بهبود پیامدهای درمان سرطان پستان است، اظهار کرد: آشنایی با ظاهر و وضعیت طبیعی پستان‌ها و توجه به تغییرات جدید، در کنار انجام بررسی‌های پزشکی متناسب با سن و میزان خطر، اهمیت زیادی دارد. به گفته وی، زنان باید در صورت مشاهده هر یک از این علائم مانند: ایجاد توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییر اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی، ضخیم‌شدن یا تغییر غیرمعمول پوست پستان، فرورفتگی جدید نوک پستان یا تغییر غیرمعمول در ظاهر آن، ترشح خودبه‌خودی و غیرطبیعی از نوک پستان، به‌ویژه ترشح خونی، قرمزی، پوسته‌ریزی یا تغییرات پایدار و غیرمعمول پوست پستان، تورم یا تغییرات ماندگار و غیرقابل توضیح در ناحیه پستان به پزشک مراجعه کنند. وی تأکید کرد: همه توده‌های پستان سرطانی نیستند و بسیاری از آن‌ها علل خوش‌خیم دارند. بااین‌حال، تشخیص خوش‌خیم یا بدخیم بودن توده تنها بر اساس لمس یا ظاهر آن امکان‌پذیر نیست و بررسی پزشکی ضرورت دارد. همچنین سرطان پستان همیشه با درد همراه نیست؛ بنابراین، نبود درد نباید موجب نادیده گرفتن یک تغییر جدید شود.